Blijft Voeren in Vlaamse handen?
vr 25/08/06 - Zes jaar geleden kwam Voeren voor het eerst onder Vlaams bestuur. De Vlaamse partij Voerbelangen haalde toen een nipte absolute meerderheid. De enige oppositiepartij Retour à Liège zag het met lede ogen aan en is vastbesloten om daar op 8 oktober weer verandering in te brengen.
Wie Voeren zegt, zegt José Happart en communautaire problemen. Vooral in de jaren 80 ging het er erg woelig aan toe in de taalgrens- en faciliteitengemeente.
Het conflict ging zelfs de nationale politiek beheersen. De Voerense strijd verhitte uiteindelijk dermate de gemoederen dat zelfs de regering-Martens VI viel over de kwestie-Happart. Dat was in 1987.
Bijna 20 jaar later is het verrassend stil rond de Limburgse enclave. Toch is de strijd tussen Vlamingen en Walen nog altijd niet beslecht.
Op de Vlaamse feestdag dit jaar bleef het overdag rustig in Voeren, maar 's nachts trokken wallinganten erop uit om een verkiezingsbord van Voerbelangen te bekladden en de slogan "La lutte continue" (de strijd gaat voort) onder een spoorwegbrug te kalken.
Op plaatsnaam- en straatborden werden Nederlandse namen overschilderd met zwarte verf. Burgemeester Huub Broers maakt zich naar eigen zeggen op voor "een vuile kiesstrijd".
Voerbelangen versus Retour aux Libertés
at de communautaire problemen de politiek in Voeren blijven domineren, blijkt onder meer uit de partijen die in Voeren actief zijn. De 2 partijen die de dienst uitmaken, profileren zich niet als links of rechts, maar als Vlaams- en Luiksgezind.
Voerbelangen verdedigt de belangen van de Vlamingen en haalde in 2000 voor het eerst een meerderheid. Mede dankzij de vele Nederlanders in de gemeente, sleepte Voerbelangen 8 van de 15 zetels in de wacht. Huub Broers kon als burgemeester zijn intrek nemen in het gemeentehuis.
De Franstalige partij, die onlangs haar naam veranderde van "Retour à Liège" in "Retour aux Libertés", predikt de aansluiting van Voeren bij de Waalse provincie Luik. Met de nieuwe naam "Retour aux Libertés" wil de partij ook in de verf zetten dat de Franstaligen in Voeren de vrijheid hebben om als Walen door het leven te gaan.
De Franstaligen moesten de voorbije legislatuur voor het eerst genoegen nemen met een plaats in de oppositie. Al is dat laatste ook weer niet helemaal correct, want door een bijzondere wetgeving moet het bestuur in Voeren ook altijd een schepen van de oppositie naast zich dulden.
Voor Retour aux Libertés zit nu José Smeets, bevoegd voor Ontwikkelingssamenwerking en Militie, in het schepencollege.
Op 8 oktober trekt burgemeester Huub Broers de lijst Voerbelangen. Schepen José Smeets trekt de Franstalige kar met de tweetalige slogan "Het alternatief/L'alternative".
Een valse start
Na de verkiezingen van 2000 weigerde Retour aux Libertés zich zomaar neer te leggen bij de overwinning van Voerbelangen en eiste zelfs dat de verkiezingen ongeldig zouden worden verklaard.
RAL beschuldigde Voerbelangen ervan in ruil voor een stem geschenken te hebben uitgedeeld aan de Nederlanders in de gemeente.
Volgens een Europese wet konden zij in 2000 als EU-burgers immers voor het eerst hun stem uitbrengen in een Belgische gemeente. Wegens hun affiniteit met de Nederlandstalige taalgroep steunden de Nederlanders vooral Voerbelangen.
De bezwaren werden uiteindelijk verworpen en in juni 2001, met bijna een half jaar vertraging, kon Broers eindelijk de eed afleggen als burgemeester.
Ook de verkoop van sociale woningen zorgde in het begin van de legislatuur voor commotie. Het nieuwe Vlaamse bestuur wou die woningen verkopen om de gemeentebegroting op orde te krijgen.
Die sociale woningen bieden echter vooral onderdak aan Franstaligen en zij beschouwden de plannen dan ook als een ware provocatie door het Vlaamse bestuur.
Na hevige protesten en onder druk van de publieke opinie werden de plannen uiteindelijk weer opgeborgen.
Hoe zit het met de gebroeders Happart?
Onruststoker José Happart, die in 1987 de regering deed vallen omdat hij als burgemeester weigerde Nederlands te spreken, heeft de lokale politiek achter zich gelaten en is nu voorzitter van het Waalse Parlement.
Ook zijn tweelingbroer Jean-Marie is niet meer actief in Voeren. Hij zit voor de PS in de Senaat.
Maar dat betekent niet dat het liedje van de Happarts in Voeren is uitgezongen. Gregory Happart, zoon van Jean-Marie, zit in de gemeenteraad en stelt zich op 8 oktober opnieuw kandidaat.
Korte situatieschets
Om de politieke situatie in Voeren te begrijpen, moet u ook weten hoe de Voerense vork precies aan de Limburgse steel zit.
Voeren is een taalgrensgemeente die behoort tot de Vlaamse provincie Limburg, maar een enclave vormt binnen de Waalse provincie Luik.
Voor de officiële vaststelling van de taalgrens in 1962 hoorde het gebied bij de Waalse provincie Luik. De lokale bevolking sprak er een soort Limburgs dialect en daarom werd Voeren in 1962 ingedeeld bij het Nederlandse taalgebied en in 1963 overgeheveld naar de provincie Limburg.
De officiële voertaal is nu het Nederlands, maar er zijn taalfaciliteiten voor inwoners die van het Frans gebruik willen maken.
