Archief - Wiskunde vraagjes

Het archief is een bevroren moment uit een vorige versie van dit forum, met andere regels en andere bazen. Deze posts weerspiegelen op geen enkele manier onze huidige ideeën, waarden of wereldbeelden en zijn op sommige plaatsen gecensureerd wegens ontoelaatbaar. Veel zijn in een andere tijdsgeest gemaakt, al dan niet ironisch - zoals in het ironische subforum Off-Topic - en zouden op dit moment niet meer gepost (mogen) worden. Toch bieden we dit archief nog graag aan als informatiedatabank en naslagwerk. Lees er hier meer over of start een gesprek met anderen.

Tom!

Legacy Member
Parnakra zei:
Dan doel je waarschijnlijk op het vereenvoudigen van je afleiding, zoals je in het voorbeeld op de vorige pagina placht te doen. Maar zoals ik reeds zei, heeft dat met afleiden (en dus met de kettingregel) niets te maken.
Onder andere, maar niet noodzakelijk. Enkelvoudige elementaire functies zoals f(x) = sin(x) behoeven ook geen kettingregel.

Parnakra zei:
Als je daarna je vereenvoudigde functie afleidt moet je nog steeds de kettingregel gebruiken.
Nee hoor, heb je het nu over 1/2*ln(x)? Lineairiteit en de afgeleide van ln(x) volstaan.

Parnakra

Legacy Member
Tom! zei:
Vanuit wiskundig standpunt: je sleept er theorie bij die je niet nodig hebt. Zo zou je dus niet kunnen afleiden zonder de kettingregel (en dus de kettingregel te hebben bewezen). Dat klopt niet. Wat je kan zeggen: het mag altijd. Wat toch vrij duidelijk niet klopt: het moet altijd.
Veel valt er toch niet te bewijzen aan de kettingregel? Als je het begrip 'afgeleide) gedefinieerd hebt volgt het er toch rechtstreeks uit?

Trouwens, 'theorie erbij slepen' klinkt nogal bombastisch voor wat het eigenlijk is. Één simpel regeltje die in de meeste gevallen triviaal is (zoals mijn voorbeeld), maar onderliggend altijd uitgevoerd wordt.

Ik denk dat je er iets te zwaar aan tilt, of nog steeds niet volledig snapt wat ik bedoel.
Tom! zei:
Onder andere, maar niet noodzakelijk. Enkelvoudige elementaire functies zoals f(x) = sin(x) behoeven ook geen kettingregel.
Eigenlijk wel. Die x kan je opvatten als een functie (zoals ik al zei) en dan heb je f'(x) = cos(x)*(x)' = cos(x)*1 = cos(x).

Ik zal nog maar eens zeggen dat ik wéét dat het belachelijk en triviaal is, maar je kan dit in alle gevallen toepassen, dus moet je in alle gevallen de kettingregel gebruiken. Natuurlijk moet je het nooit exlpiciet zo uitschrijven, of er zelfs veel rekening meehouden, het is gewoon iets dat aantoont dat er aan de kettingregel altijd voldaan moet zijn.
Tom! zei:
Nee hoor, heb je het nu over 1/2*ln(x)? Lineairiteit en de afgeleide van ln(x) volstaan.
Zoals hierboven, ln(x) kan omgevormd worden tot een meervoudige functie dus moet je de kettingregel in acht nemen.


Maar ik zal ermee ophouden, want aan dit soort dingen zoveel tijd besteden is voor niemand goed. Laat iedereen de kettingregel gebruiken zoals hij/zij wil (zonder hem fout te gebruiken :unsure: ) en we zijn allemaal gelukkig.

/edit: Nog eentje om het af te leren.
Mephisto zei:
Als je een samengestelde functie moet afleiden, gebruik je de kettingregel. Punt.
Nuja, als die truc werkt voor jou, goed. Maar je moet niet gaan verkondigen dat je de kettingregel altijd moet gebruiken...
Ik mag dat wel verkondigen, hé. :unsure: (I kid, I kid)

Trouwens, in het geval van de threadstarter ging het beter geweest zijn moest hij dat in acht genomen hebben, want hij twijfelde of hij de kettingregel wel toe moest passen in een geval waar dat zeer zeker het geval was.

Tom!

Legacy Member
Parnakra zei:
Veel valt er toch niet te bewijzen aan de kettingregel? Als je het begrip 'afgeleide) gedefinieerd hebt volgt het er toch rechtstreeks uit?
Rechtstreeks? Het is net iets minder triviaal. Ik vind het bewijs niet moeilijk, maar dat is subjectief.

Parnakra zei:
Trouwens, 'theorie erbij slepen' klinkt nogal bombastisch voor wat het eigenlijk is. Één simpel regeltje die in de meeste gevallen triviaal is (zoals mijn voorbeeld), maar onderliggend altijd uitgevoerd wordt.
Dat is toch irrelevant? Het gaat om de subtiliteit "moeten" <-> "mogen", of dat in de praktijk op triviale regeltjes neerkomt, maakt dan niets uit.

Parnakra zei:
Ik denk dat je er iets te zwaar aan tilt, of nog steeds niet volledig snapt wat ik bedoel.
We maken er m.i. ook meer woorden aan vuil dan nodig ja, maar dat komt omdat er (niet alleen wiskundig) een groot verschil is tussen "mogen" en "moeten". Als jij verkondigt dat je een regel altijd moet gebruiken terwijl dat niet zo is, dan is het niet zo belachelijk dat iemand je daar op wijst. De reden waarom het nogal lang duurt, is omdat jij niet lijkt te willen aanvaarden dat het niet altijd moet...

Tom!

Legacy Member
Parnakra zei:
Eigenlijk wel. Die x kan je opvatten als een functie (zoals ik al zei) en dan heb je f'(x) = cos(x)*(x)' = cos(x)*1 = cos(x).
Hier begin je fout ("eigenlijk wel") en corrigeer je jezelf onbewust: je "kan" die x opvatten als een nieuwe functie, maar dat "moet" dus niet.

Parnakra zei:
maar je kan dit in alle gevallen toepassen, dus moet je in alle gevallen de kettingregel gebruiken.
Ik weet niet of je iets van logica kent, maar die implicatie klopt dus niet (zoals je eerder wél al inzag, dacht ik).

Misschien kan je hier kort op antwoorden. Gegeven de definitie van de afgeleide en de functie f(x) = x². Ik beweer dat ik de afgeleide van die functie kan vinden, zonder de kettingregel te formuleren, te bewijzen en toe te passen. Indien akkoord, is het duidelijk dat de kettingregel niet moet. Indien niet akkoord, wil ik je de afgeleide wel geven vanuit de definitie.

Parnakra

Legacy Member
Tom! zei:
We maken er m.i. ook meer woorden aan vuil dan nodig ja, maar dat komt omdat er (niet alleen wiskundig) een groot verschil is tussen "mogen" en "moeten". Als jij verkondigt dat je een regel altijd moet gebruiken terwijl dat niet zo is, dan is het niet zo belachelijk dat iemand je daar op wijst. De reden waarom het nogal lang duurt, is omdat jij niet lijkt te willen aanvaarden dat het niet altijd moet...
Ik wil zeker aanvaarden dat het niet altijd moet, maar ik zie nog steeds het probleem niet van het wel altijd te doen. Je doet er niemand kwaad mee én je verliest er géén tijd mee, maar je bent wél zeker dat je juist bezig bent. Win-win-situatie, toch?

Parnakra

Legacy Member
Tom! zei:
Hier begin je fout ("eigenlijk wel") en corrigeer je jezelf onbewust: je "kan" die x opvatten als een nieuwe functie, maar dat "moet" dus niet.
Dit is dan ook niet de reden waarom je de kettingregel moet gebruiken, het is de reden waarom er niets mis mee is om hem te gebruiken.
Tom! zei:
Ik weet niet of je iets van logica kent, maar die implicatie klopt dus niet (zoals je eerder wél al inzag, dacht ik).
Ik ken genoeg van logica om te weten dat die implicatie niet altijd klopt, maar in dit geval, waar er géén verlies is van rekenkracht/geld/werkkracht/machinale arbeid/whatever geldt ze wél.
Tom! zei:
Misschien kan je hier kort op antwoorden. Gegeven de definitie van de afgeleide en de functie f(x) = x². Ik beweer dat ik de afgeleide van die functie kan vinden, zonder de kettingregel te formuleren, te bewijzen en toe te passen. Indien akkoord, is het duidelijk dat de kettingregel niet moet. Indien niet akkoord, wil ik je de afgeleide wel geven vanuit de definitie.
Zeer zeker akkoord. Maar stel dat die x iets anders zou zijn, bv. Bgtan(ln(cosh(1/(6-e^(x)))) dan zou het zonde zijn om de kettingregel te vergeten.

Ik zou het graag duidelijke formuleren, maar ik vind de juiste woorden of het juiste voorbeeld niet. Dus laat ik maar zeggen dat ik het verplichte gebruik v/d kettingregel gewoon als ezelsbruggetje gebruik om fouten te vermijden en dat iedereen er het zijne van mag denken. Dit soort discussie is anders wel de ideale manier om vakantie-verveling tegen te gaan.

Mephisto

Legacy Member
Parnakra zei:
Zoals hierboven, ln(x) kan omgevormd worden tot een meervoudige functie dus moet je de kettingregel in acht nemen.
Ik wil er ook wel mee ophouden, maar dit vraagt erom. :p

Het is niet omdat je de kettingregel kan hanteren (door om te vormen zoals jij doet), dat het moet.

Inderdaad:
d/dx ln(x) = 1/x
Nah, zonder kettingregel, ook al kan ln(x) tot een samengestelde functie worden omgevormd. Je moet de kettingregel dus niet in acht nemen.

:p

Btw, de kettingregel volgt rechtstreeks uit de definitie van afgeleide?

Mephisto

Legacy Member
Parnakra zei:
Dit is dan ook niet de reden waarom je de kettingregel moet gebruiken, het is de reden waarom er niets mis mee is om hem te gebruiken.

Ik ken genoeg van logica om te weten dat die implicatie niet altijd klopt, maar in dit geval, waar er géén verlies is van rekenkracht/geld/werkkracht/machinale arbeid/whatever geldt ze wél.
Je implicatie klopt niet. En ge spreekt uzelf tegen btw:

Parnakra zei:
je kan dit in alle gevallen toepassen, dus moet je in alle gevallen de kettingregel gebruiken
Parnakra zei:
Ik wil zeker aanvaarden dat het niet altijd moet, maar ik zie nog steeds het probleem niet van het wel altijd te doen.

Tom!

Legacy Member
Parnakra zei:
Ik ken genoeg van logica om te weten dat die implicatie niet altijd klopt, maar in dit geval, waar er géén verlies is van rekenkracht/geld/werkkracht/machinale arbeid/whatever geldt ze wél.
Sorry, maar blijkbaar niet: hier ga je toch de mist in. Als een implicatie "niet altijd" geldt, dan geldt ze dus "niet". Het is dan totaal irrelevant of er al dan niet extra rekenkracht of ander gedoe nodig is, daar trekt logica zich helemaal niets van aan.

Parnakra

Legacy Member
Mephisto zei:
Je implicatie klopt niet. En ge spreekt uzelf tegen btw:
In dat tweede citaat slaat de 'het' op 'het omvormen naar een meervoudige functie', niet op 'het toepassen v/d kettingregel'.

En nu stop ik er écht mee. :unsure:
Tom! zei:
Sorry, maar blijkbaar niet: hier ga je toch de mist in. Als een implicatie "niet altijd" geldt, dan geldt ze dus "niet". Het is dan totaal irrelevant of er al dan niet extra rekenkracht of ander gedoe nodig is, daar trekt logica zich helemaal niets van aan.
Ok, nog één voorbeeld om dit te illustreren. Als het regent is het nat, maar als het nat is, regent het niet noodzakelijk. Een logische verklaring die klopt en overeenkomt met ons probleem hier.

Nu, volgens mij bevinden we ons in een wereld/universum waar er niets anders bestaat (dan de regen) dat tot oorzaak heeft dat het nat zou kunnen zijn. M.a.w., de verklaring 'als het nat is, regent het' klopt. Toch?

Mephisto

Legacy Member
Parnakra zei:
In dat tweede citaat slaat de 'het' op 'het omvormen naar een meervoudige functie', niet op 'het toepassen v/d kettingregel'.
Ok, my bad. Hoe dan ook, je implicatie klopt niet. Soit, ik ben voort blokken <o/

Parnakra

Legacy Member
Mephisto zei:
Ok, my bad. Hoe dan ook, je implicatie klopt niet. Soit, ik ben voort blokken <o/
Succes nog! =p

En om nog één onduidelijkheid de wereld uit te helpen:
Mephisto zei:
Btw, de kettingregel volgt rechtstreeks uit de definitie van afgeleide?
Yep, zoals je hier kan zien dien je enkel de definitie v/d afgeleide uit te schrijven voor twee na elkaar uit te voeren operaties om de kettingregel te bewijzen. Dat is toch tamelijk rechtstreeks, me dunkt?

Tom!

Legacy Member
Parnakra zei:
Zeer zeker akkoord. Maar stel dat die x iets anders zou zijn, bv. Bgtan(ln(cosh(1/(6-e^(x)))) dan zou het zonde zijn om de kettingregel te vergeten.
Ja, en? Ik zou de kettingregel niet vergeten. Maar ik zou m'n studenten niet aanleren dat je de kettingregel "altijd moet gebruiken".

Parnakra zei:
Ik zou het graag duidelijke formuleren, maar ik vind de juiste woorden of het juiste voorbeeld niet. Dus laat ik maar zeggen dat ik het verplichte gebruik v/d kettingregel gewoon als ezelsbruggetje gebruik om fouten te vermijden en dat iedereen er het zijne van mag denken. Dit soort discussie is anders wel de ideale manier om vakantie-verveling tegen te gaan.
Ik heb morgen nog een examen, van vakantieverveling is (nog) geen sprake ;)

Parnakra zei:
Ok, nog één voorbeeld om dit te illustreren. Als het regent is het nat, maar als het nat is, regent het niet noodzakelijk. Een logische verklaring die klopt en overeenkomt met ons probleem hier.

Nu, volgens mij bevinden we ons in een wereld/universum waar er niets anders bestaat (dan de regen) dat tot oorzaak heeft dat het nat zou kunnen zijn. M.a.w., de verklaring 'als het nat is, regent het' klopt. Toch?
We bevinden ons in een wiskundige wereld waar alle functies als samenstellingen kunnen geschreven worden. Hierdoor kan/mag je de kettingregel ook altijd toepassen. We bevinden ons echter niet in een wiskundige wereld waar functies als samenstellingen moeten geschreven worden.

Los van je regenvoorbeeld, je zei zelf dat de implicatie niet altijd klopt. Logica: dan klopt de implicatie niet. Zoals ik al zei, rekenkracht en al die andere zaken die je er bij had gesleept, zijn irrelevant. Zie je dat niet?

Tom!

Legacy Member
Parnakra zei:
En om nog één onduidelijkheid de wereld uit te helpen:

Yep, zoals je hier kan zien dien je enkel de definitie v/d afgeleide uit te schrijven voor twee na elkaar uit te voeren operaties om de kettingregel te bewijzen. Dat is toch tamelijk rechtstreeks, me dunkt?
Als je dat met "rechtstreeks" bedoelt, ja. Wel grappig dat je dit bewijs aanhaalt, het klopt namelijk niet. Dat heb ik een tweetal weken geleden op de betreffende overlegpagina aangehaald. Maar dat is maar een detail.

Fighting Hobbit

Legacy Member
Het bewijs van de kettingregel is niet moeilijk, maar als je het op een exate wijze wil doen moet je toch veel dingen gaan afschatten ("klein maken" zogezegd). Dat bewijsje in mijn cursus analyse is toch bijna een bladzijde lang als ik me niet vergis, maar wij hebben wel nooit het begrip limiet ingevoerd, vandaar dus dat je vrij veel afschat ook.

Parnakra

Legacy Member
Tom! zei:
Ik heb morgen nog een examen, van vakantieverveling is (nog) geen sprake ;)
Ook nog veel succes gewenst, dan.
Tom! zei:
We bevinden ons in een wiskundige wereld waar alle functies als samenstellingen kunnen geschreven worden. Hierdoor kan/mag je de kettingregel ook altijd toepassen. We bevinden ons echter niet in een wiskundige wereld waar functies als samenstellingen moeten geschreven worden.

Los van je regenvoorbeeld, je zei zelf dat je de implicatie niet altijd klopt. Logica: dan klopt de implatie niet. Zoals ik al zei, rekenkracht en al die andere zaken die je er bij had gesleept, zijn irrelevant. Zie je dat niet?
Nogmaals parafraseren: Als je de kettingregel gebruikt, ben je altijd correct, als je de kettingregel niet gebruikt, ben je niet altijd fout.

Nu, volgens mij zijn er ettelijke miljarden gevallen meer, waar de kettingregel moet gebruikt worden, dan waar hij mag gebruikt worden. Dus als je de kettingregel altijd gebruikt zit je sowieso safe. Meer nog, in de gevallen waar de kettingregel niet hoeft te gebruiken, is er niets dat je belet om het gedachtensprongetje te maken (g(x)=x) dat het geval omvormt tot één van de eerste categorie.

Mocht dat gedachtensprongetje nu iets moeilijker of tijdsrovender zijn dan dat, zou ik inderdaad niet beweren dat het moet, maar in dit geval? Niemand struikelt er toch over? Daarom dat ik die rekenkracht enzovoorts erbij haalde. (de machinale arbeid enzo was trouwens een poging tot grappig zijn/luchtig houden van de discussie)

Als reactie op je laatste alinea (en in een poging samen te vatten): mijn implicatie klopt inderdaad niet altijd, maar d.m.v. dat petieterig klein gedachtensprongetje kun je ze wel altijd doen kloppen.

Tom!

Legacy Member
Fighting Hobbit zei:
Het bewijs van de kettingregel is niet moeilijk, maar als je het op een exate wijze wil doen moet je toch veel dingen gaan afschatten ("klein maken" zogezegd). Dat bewijsje in mijn cursus analyse is toch bijna een bladzijde lang als ik me niet vergis, maar wij hebben wel nooit het begrip limiet ingevoerd, vandaar dus dat je vrij veel afschat ook.
Nooit het begrip limiet ingevoerd? Analyse is net de tak van de wiskunde met als fundament de limiet.

Tom!

Legacy Member
Parnakra zei:
Nogmaals parafraseren: Als je de kettingregel gebruikt, ben je altijd correct, als je de kettingregel niet gebruikt, ben je niet altijd fout.
Juist, met als logische conclusie (logisch in de strikte zin van het woord): kettingregel mag altijd, maar moet niet altijd. Dat was net het hele punt.

Parnakra zei:
Nu, volgens mij zijn er ettelijke miljarden gevallen meer, waar de kettingregel moet gebruikt worden, dan waar hij mag gebruikt worden.
Eigenlijk niet. De kettingregel is er om het afleiden gemakkelijker te maken, maar je kan het ook gewoon met de definitie doen. Maar daar ging het niet over.

Parnakra zei:
Mocht dat gedachtensprongetje nu iets moeilijker of tijdsrovender zijn dan dat, zou ik inderdaad niet beweren dat het moet, maar in dit geval? Niemand struikelt er toch over? Daarom dat ik die rekenkracht enzovoorts erbij haalde. (de machinale arbeid enzo was trouwens een poging tot grappig zijn/luchtig houden van de discussie)
De logica struikelt :unsure:

Fighting Hobbit

Legacy Member
Tom! zei:
Nooit het begrip limiet ingevoerd? Analyse is net de tak van de wiskunde met als fundament de limiet.

Officieus wel, maar de limiet van een functie hebben we nooit ingevoerd, de afgeleide bijvoorbeeld hebben we gedefinieerd als
f'(a) zodat
|(f(x)-f(a))/(x-a)-f'(a)|<epsilon

(eigenlijk moet ik het formeler opschrijven met nog een delta en wat kwantoren, maar ik dnekd at je het zo ook wle begrijpt)
Merk nu dus op dat dit in feite gewoon een limiet is, maar we hebben dat nooit als apart begrip ingevoerd...

Parnakra

Legacy Member
Tom! zei:
Juist, met als logische conclusie (logisch in de strikte zin van het woord): kettingregel mag altijd, maar moet niet altijd. Dat was net het hele punt.


Eigenlijk niet. De kettingregel is er om het afleiden gemakkelijker te maken, maar je kan het ook gewoon met de definitie doen. Maar daar ging het niet over.


De logica struikelt :unsure:
Ok dan, laatste poging.

Als ik zeg dat je de kettingregel altijd moet gebruiken, schop ik enkel de logica tegen de schenen, maar die verdient het. :unsure:
Het archief is een bevroren moment uit een vorige versie van dit forum, met andere regels en andere bazen. Deze posts weerspiegelen op geen enkele manier onze huidige ideeën, waarden of wereldbeelden en zijn op sommige plaatsen gecensureerd wegens ontoelaatbaar. Veel zijn in een andere tijdsgeest gemaakt, al dan niet ironisch - zoals in het ironische subforum Off-Topic - en zouden op dit moment niet meer gepost (mogen) worden. Toch bieden we dit archief nog graag aan als informatiedatabank en naslagwerk. Lees er hier meer over of start een gesprek met anderen.
Terug
Bovenaan