Gelijk ik eerder in een andere discussie al eens zei, denk dat veel mensen kleuteronderwijs nog onderschatten, enerzijds door hoe ze het zelf ervaren hebben (al dan niet bij hun kinderen) maar anderzijds ook doordat dat op een leeftijd is dat je er weinig van herinnert, maar daar kruipt wel degelijk héél wat pedagogische aandacht in en als je ze ziet hoe er in sommige scholen gewerkt wordt... knap!
Als daartegenover staat dat andere scholen het minder doen omdat er nog veel vrijheid is, dan is het misschien niet verkeerd te denken aan eindtermen in plaats van ontwikkelingsdoelen, al vraag ik me af welke gevolgen je eraan kan koppelen als kinderen die eindtermen niet halen: op die leeftijd kunnen een paar maanden nog een enorm verschil maken... Er worden nu ook al kleutertjes tegengehouden natuurlijk, maar dat is al een verregaande stap.
Ik zou het probleem in het onderwijs dan ook niet in het kleuteronderwijs gaan situeren, ik kijk eerder al naar het lager en het secundair, want vroeger haalden we een hoger niveau zonder leerplicht in het laatste jaar van het kleuteronderwijs.
Een belangrijk deel van dit debat is ook wel hoe veel of hoe weinig moeite de ouders erin steken, ook ouders moeten de lat hoog durven leggen - was gisteren zelfs een krantentitel -, als je dat dan afzet tegen het feit dat er meer ouders zijn die hun kind niet zindelijk naar de kleuterschool durven sturen dan vind ik dat gewoonweg één van de tekenen van een gebrek aan respect voor datzelfde (kleuter)onderwijs*.
*
behoudens gegronde medische of andere uitzonderingen, maar dat is de uitzondering niet de regel.
Er is geen data om die niveaus te kunnen vergelijken. Voor zover ik weet is het idee om al van in de kleuterschool met 'echt' onderwijs te starten ook nog helemaal niet zo oud.
Wat je wel hebt is dat er minder kinderen zindelijk zouden zijn - waardoor leerkrachten meer met zorg zouden bezig zijn dan vroeger-, en dat er meer kinderen al in de kleuterschool met taalachterstand zijn. Bij dat eerste wordt vaak met de vinger gewezen naar de ouders, maar dat is onzin. De economische realiteit dwingt gezinnen om met 2 fulltime te gaan werken, zorgt er voor dat ouders gewoon die tijd niet meer hebben. Ook meer alleenstaande ouders. En tegelijk pusht de overheid al jaren om kinderen z.s.m. voltijds naar school te sturen, zie ook de verlaging van de leerplicht naar 5 jaar. Dan moet je niet met de vinger gaan wijzen naar ouders, want die kunnen ook niet toveren, maar er voor zorgen dat de scholen dat kunnen opvangen.
Ik vind dat een zéér vreemde stelling want dat gebrek aan zindelijkheid is iets dat eerder de laatste jaren meer opduikt, en ouders die beiden fulltime gaan werken is al meerdere decennia zo. Je verbindt twee trends aan elkaar waar tientallen jaren tussen zitten qua trendbreuk.
Mijn ouders werkten in de jaren '80 en '90 ook beiden voltijds, zowel ik als mijn zus zijn zindelijk naar de kleuterschool gegaan en zéér velen met mij. De reactie van mijn mama toen ze een kleuterleidster hoorde vertellen dat ze meerdere kinderen had die niet zindelijk waren, was dat ze beschaamd zou zijn om een kind niet zindelijk naar de kleuterschool te sturen.
Denk dat je de oorzaak toch eerder elders moet gaan zoeken: van betere luiertechnologie tot wel degelijk een "foute" instelling bij bepaalde ouders. Een kind zindelijk maken is echt niet de taak van de kleuterschool, dus moet je wel degelijk in de eerste plaats naar de ouders kijken, naar wie anders?
Bij de taalachterstand moeten we toch eens grondig gaan evalueren hoe we die het best kunnen wegwerken. Ik lees in de evaluaties van dit onderzoek dat andere landen met (grote) groepen nieuwkomers en tweede/derde generaties er veel beter in slagen om ook het onderwijsniveau van die groep op te krikken, terwijl een andere thuistaal bij die groepen voor de meeste van die landen ook een factor moet zijn. Louter aanwezig zijn op school en deelnemen aan de lessen is duidelijk niet voldoende. Als ik zie aan welke rotvaart mijn zoon in het eerste leerjaar gaat, kan ik me wel goed voorstellen dat als je op dat moment met een taalachterstand zit, je een vogel voor de kat bent. Ik had er de eerste weken bij hem al schrik voor, dat hij de boot aan het missen was omdat het lezen aanvankelijk echt heel moeizaam kwam, en hij spreekt perfect Nederlands (enfin, West-Vlaams).
Dat hangt natuurlijk samen met vele andere problemen.
Ik herinner me nog een video uit een artikel (
video onderaan dit artikel op VRT NWS) dat ik je gelinkt heb in de discussie over radicalisering in het onderwijs: een leerkracht (lager onderwijs) suggereert aan de ouders dat het voor de talenkennis van het kind interessant zou zijn om in het weekend een activiteit te doen waar Nederlands gesproken wordt, het antwoord dat de leerkracht krijgt? Dat gaat niet, zoon/dochter moet naar de Koranschool, en iets zegt mij (afgaande op dat artikel van VRT NWS) dat daar géén Nederlands wordt gehanteerd... dus meerdere problemen ontmoeten elkaar onvermijdelijk in dit debat.
Maar ook hier: men mag meer verwachten/eisen van de ouders.
Pas op dit is géén verwijt naar alle ouders van allochtone origine, je hebt zelfs soms ook tegenvoorbeelden, zoals een lokale migrantengemeenschap die extra bijles inhuurt in groep. Ik ga het probleem ook zeker niet alleen afschuiven op jongeren met een andere thuistaal, de rest van het niveau daalt ook als je naar de cijfers kijkt... maar zoals ik zei: veel problemen komen samen.
Ik denk ook dat we naar de leerkrachten en het achterliggende systeem moeten durven kijken. Er wordt al ja-ren neergekeken op de lerarenopleiding en op het beroep leerkracht. Je hebt nog altijd heel veel leerkrachten die prachtig werk verrichten, maar er staan veel te veel leerkrachten voor de klas zonder intrinsieke motivatie, zonder de nodige aanleg, zonder de nodige kwaliteiten. Het is al jaren zo dat die opleidingen vol lopen met jonge mensen die er voor gekozen hebben omdat andere studierichtingen te moeilijk waren, of omdat ze geen idee hebben wat ze later willen worden. Terwijl de leerlingen complexer werden, daalde de kwaliteit én de motivatie van onze leerkrachten. En dan val je natuurlijk ook in een vicieuze cirkel, want als je bij de uitstroom van het secundair onderwijs met een dalende kwaliteit van afgestudeerden zit, en het zijn daar dan eigenlijk vaak nog eens de minder sterke leerlingen die doorstromen naar de lerarenopleidingen, dan krijg je imo waar we nu voor staan.
Dat is praktisch een thread op zichzelf waard.
Kan je daar in weinig niet gelijk geven, ik zie alleen niet meteen de grote oplossingen... die mensen zonder intrinsieke motivatie krijg je niet zomaar weg uit het onderwijs (vaste benoeming en gouden kooi), de intrinsiek gemotiveerden kan je moeilijk extra belonen binnen het huidige systeem (soms kan de school ze niet eens in dienst houden), de job en het bijbehorende aanzien kan je niet zomaar opwaarderen (zelfs hier op dit forum zitten heel wat mensen die de job geringschatten ondanks dat ze zelf hoger onderwijs genoten hebben). Je kan de lerarenopleidingen strenger maken, maar op dat vlak schieten zelfs de hogescholen tekort, tot en met pleidooien om het niveau van leerkrachten lager onderwijs te laten zakken voor vakken als Frans omdat veel kandidaat-studenten (lees: subsidies voor de hogeschool) de lat niet zouden halen.