Wij zijn in juni 3 weken naar Sulawesi geweest. Van alle plaatsen in Indonesië waar ik tot nu toe geweest ben was deze bestemming het puurst, en de mensen het meest vriendelijke. ook qua natuur staat ze hoog in de lijst, al is gans Indonesië wel prachtig en kan ik daar geen keuze uit maken.
We vlogen met Emirates van Brussel naar Dubai met een half lege bak, heerlijk. Onderweg een aantal WK-wedstrijdjes gekeken, de tijd was zo om. Dan van Dubai naar Denpasar gevlogen met een tjokvolle A380. Bij het aankomen in Denpasar werkte de checkin maar half waarbij iedereen manueel zijn papieren in orde moest brengen. Gevolg, rampzalig gedoe en 2,5 uur staan chipoteren om door de security te geraken. Sfeertje werd er vrij agressief omdat niemand zich aan de denkbeeldige cues hielden. Blij dat we daar dan weg waren.
Hierna een paar daagjes naar Ubud geweest om wat van de jetlag af te geraken, wat is me dat voor shitshow geworden. Meteen kerels in bloot bovenlijf die door de straten liepen, respect 0. Daarnaast een hels verkeer. Het hele centrum opgestopt. Nee dan had ik toch effe een ander beeld van die jetlag op een relaxte manier te verwerken. Wel paar leuke restaurantjes gedaan en goed gegeten, ja dan zit je in Ubud wel goed. Uit verveling de Tegalalang Rice Terraces gedaan, maar dat was ook maar een tourist trap. Door heel Indonesië zijn er 100'den mooiere rijstvelden te vinden dan daar. Er stond trouwens geen rijst meer maar overal gras waar toeristen op konden lopen. Volgens ne local was het het seizoen niet. Nou in de rest van t land anders wel. Swings stonden er ook genoeg.
Na 2 dagen hadden we voldoende gezien, dus dan maar vertrokken via Denpasar naar Makassar. Makassar is wat mij betreft 1 van de leukste grootsteden van Indonesië. De stad is vrij rustig qua verkeer en is opgebouwd uit een grid. Je kan er makkelijk wandelen over de brede boulevards, en 's avonds is er een gezellige foodcourt met locale gerechten op de dijk van Losari Beach. We hebben hier geen enkel andere toerist gezien en hadden veel bekijks. Ook superveel mensen die mee op de foto wilden of een praatje wilden komen maken. Dat is iets dat toch stilaan aant verdwijnen is overal. Heb je geen zin in local food dan is er een immense mall waar je alles kan eten wat je maar kan inbeelden. Heel veel sushi en Korean food. De mall zelf bevat alle meest luxueuze merken en franchise stores die je maar kan opnoemen. Er werkt daar dan 10 man personeel in zo ne winkel maar klanten heb ik nergens gezien.
Na Makassar in een uurtje met een Grab naar Rammang - Rammang gereden. Dat is een gebied waar enorm veel karst rotsen zijn en waar recent nog de oudste grottekeningen ter wereld zijn ontdekt. Wel leuk om eens een avond en voormiddag rond te wandelen.'s Avonds met een bootje over de rivier gaan kijken naar hoe miljoenen vleermuizen op jacht vertrekken uit de grotten, om dan meteen ten prooi te vallen aan jagende arenden. Magisch.
Hierna op weg naar Torajaland, met onze privé chauffeur die ons in Rammang Rammang kwam oppikken (60 euro per dag all in, dus benzine, eten van de chauffeur en slaapplaats voor chauffeur), en met een tussenstop ergens onderweg in de bergen. Ik was nog vergeten zeggen dat het eerste wat ons enerveerde toen we in Makassar arriveerden de vele masjids waren. Om de 500 meter hebben ze er wel eentje gebouwd, en het is wel een wedstrijd om te hardst klinken met om ter goedkoopste brol speakers die men konden vinden om het gebed door de strot te duwen. Nu, ik vind da soms nog wel iets hebben, maar niet die fadjr om 4u30 's ochtends waarbij ze de allerkleinsten van de familie ook nog eens laten door die micro laten lallen. En ik ben niet alleen die er iets op tegenheeft, blijkbaar bestaat er binnen Indonesië stilaan ook een beweging die er genoeg van heeft. De nachtrust van velen wordt hier door enkelingen die het weer voor het zeggen hebben verpest. Waarom zeg ik dat nu, wel op onze tussenstop ergens in de bergen arriveren we in de middle of nowhere in ons hotel. Dus wij al blij want gene masjid in de buurt, dus goeie nachtrust zeker ? We stappen uit de auto en lopen de lobby van het hotel in. Net op dat moment begint er weer een gebed en blijken die speakers dus gewoon in dat hotel te hangen, en die kerel zit gewoon in een kamertje naast de lobby te preken

We zagen de bui dus al hangen, en de wolken dachten t zelfde erover want gans die avond heeft het oude wijven zitten regenen. Niet normaal voor de tijd van t jaar, en dat kregen we nog vaker te horen. Anyway, uiteindelijk is de masjid niet afgegaan 's morgens, en ook de rest van de vakantie bleef het overal verbazingwekkend stil. Het is nog niet lang geleden dat christenen en moslims elkaar hoofd hier op een
speer plaatsen, dus mss hebben ze ondertussen wel geleerd om toch iets of wat rekening te houden met elkaar.
Naeen goeie nachtrust 's morgens vroeg dan vertrokken naar Rante Pao in het hart van de Toraja streek. Wat een adembenemende trip door allemaal bergen, palmbossen, rijstvelden, watervallen en meer. De Toraja streek staat bekend om de typische paalhuizen in de vorm van een schip. Ik dacht dat het bedoeld was om geesten te verdrijven ofzo, maar blijkbaar hebben ze gewoon de boten nagebouwd waarmee hun voorouders naar daar zijn gereisd. Soms moet je er niet meer achter zoeken. Wat wel vast staat is dat je er urenlang door kronkelige weggetjes kan rijden om deze prachtige dorpen te ontdekken.
De belangrijkste reden waarom je echter naar hier komt zijn de traditionele gebruiken van het omgaan met de dood en de begrafenissen die soms weken kunnen duren en miljoenen dollars kunnen kosten. Onze gids nam ons eerst mee naar de verschillende grafheuvels in de buurt waar de allerrijksten een plekje op de bovenste verdiepingen in een rots kregen. Best wel interessant, vooral toen we een aantal bomen bezochten waar baby's in begraven waren. De boom wordt eerst uitgehold waarna de baby erin geplaatsts worden (Denk dat ze wel max 6 maand oud mochten zijn). Daarna word de boom terug dicht geboetseerd en na jaren wordt de baby zo opgenomen door de boom en leeft hij zogezegd verder. Het sap van de boom is dan zogezegd de moedermelk om de baby in leven te houden, anyway ... Zo heb ik het toch verstaan.
De dag erna zijn we dan naar de begrafenis geweest. Het was een groot evenement want de man en vrouw des huizen zouden samen begraven worden. Kleine kanttekening hier is dat de man al 2 jaar overleden was, maar door de familieleden in huis gehouden werd en behandeld als een ziek familielid. Er werd dus eten gebracht en ook kleding werd ververst. Zo lang de begrafenis niet was gebeurd werd hij als ziek beschouwd, ook al vielen de lappen vel eraf door een slechte behandeling met formaldehyde.
De begrafenis zelf duurde ongeveer een week, wij waren er op dag 3 als de gasten ontvangen worden. Op dag 1 en 2 worden er al een groot aantal buffels en varkens geofferd. Dag 3 zou niet anders zijn bleek later. Het evenement was opgezet rond een groot centraal marktplein waar rondom allemaal houten huizen en afdekkingen worden gebouwd om de gasten plaats te geven. Die dag bestaat uit een ceremonie waar de giften van de gasten uitgebreid besproken worden, daarna volgt nog een bezwerende dans en zang act waarna men begint aant het slachten van de buffels. De prijs van zo een buffel gaat van 2500€ voor de normale exemplaren tot wel 40.000€ voor de speciale zoals albino's. Op deze begrafenis zouden er een 100tal geofferd worden. Tel maar uit.
Wij stonden een beetje de kat uit de boom te kijken, en ondertussen werden er allemaal varkens op het centrale middenplein gelegd. Deze waren allemaal vastgemaakt met bamboo stokken, om ze makkelijk vanuit de andere dorpen tot hier te vervoeren. Het geschreeuw van die beesten ging door merg en been. Mijn vrouw voelde zich niet goed worden en vroeg om ergens anders te gaan staan. We zijn dan effe wat verder weg gaan staan tot dat ze het plein klaar maakten voor het eerste offer. Dat wou mijn vrouw ook niet meer aanzien dus zijn we maar vertrokken en hebben we nog wat in de rijstvelden rond gewandeld nog voordat de eerste buffel werd gekeeld.
De volgende dagen zijn we dan op een brommertje erop uit getrokken om zelf de regio te verkennen. Onderweg kwamen we nog een dozijn kleinere begrafenissen tegen waarbij de straten rood kleuren door rivieren van bloed van geofferde dieren. Best gruwelijk wel om te zien. Op vele middenpleintjes lagen echt piles of meat !! Op dat moment hebben we beslist om vegetariër te worden, om dan 's avonds doodleuk op de kaart een buffel steak te bestellen. Nee, t gaat toch niks voor ons zijn zonder vlees.
Na Toraja was onze volgende bestemming de Togean Islands. Maar vooraleer we daar aan zouden komen moesten we nog een tussenstop maken in een klein dorpje onderweg (Tentena), normaal gezien een 9tal uur rijden van Rante Pao ware het niet dat de regen spelbreker was en ervoor had gezorgd dat de enige weg door de bergen op verschillende plaatsen weg gespoeld was. Onze host in ons guesthouse had ons al gewaarschuwd om zeker om 6 uur 's morgens te vertrekken, want er waren opruimwerkzaamheden bezig en de weg zou enkel open gesteld worden van 12u 's middags tot 14u 's middags, daarna ging hij weer onherroepelijk dicht voor een 4 tal uur.
Onze chauffeur was stipt om 6 uur bij ons guesthouse, en vol goede moed zijn we dan vertrokken. De eerste uren gingen gezwind, tot die auto warm begon te lopen en de kerel af en toe moeite had om hem in de juiste versnelling te krijgen. Dat waren al voortekenen van het onheil. Op een bepaald moment, t was toen 11 uur geven ze aan (ze waren met 2 om te rijden) dat ze willen stoppen om ergens iets te gaan eten. Wij maar uitleggen dat ze beter door zouden rijden want we wilden die window niet missen aan die werkzaamheden. Geeeeen probleem zeiden ze, time enough !!! Dus wij vertrouwen erop. Na een tijdje terug vertrokken tot we in de bergen al in een kleine file terecht kwamen. Na een tijd, het was toen al 13u30 ofzo zei de kerel dat we het punt waar ze de weg afsloten al gepasseerd waren en dat het nog een kleine 3 uur rijden was tot onze bestemming. Tot plots de auto stopt. Voor ons stonden ook een paar auto's stil, achter ons ook. Die kerel doet de motorkap open, en laat de rook een beetje ontsnappen, dus ik dacht ok ... die auto moet effe koelen. No problem. Maar we bleven daar maar staan. Dus ik vraag na een half uur van, weg hoe zit het hier. Opeens verstonden ze mij niet meer en moest ik communiceren met 1 van die andere wagens die in de buurt stonden. Uiteindelijk toch iemand gevonden die engels sprak. Bleek dat we toch voor die wegversperring stonden en we moesten wachten tot 18 uur vooraleer die weg terug open ging. Zot worden.
Uiteindelijk zijn we 16 uur onderweg geweest en kwamen we pas 's avonds in ons hotelletje aan. Nergens nog iets open om te eten natuurlijk. Gelukkig had de host nog wat koude kip en rijst uitgehaald en konden we die opvreten.
Na een dagje de buurt verkennen 's anderdaags dan naar de haven gereden in 7 uur waar de ferry ons naar de Togean Islands zou brengen. Hier zijn we dan nog heerlijk een weekje verbleven zonder wifi of enige telefoonverbinding. Elke maaltijd samen gezellig met de andere gasten lekker aan een grote tafel en keuvelen over de reizen die we al gemaakt hebben. 's avonds gezelschapspelletjes spelen of kaarten, eens wat mijmerend kijken in het kampvuur. HEERLIJK back to basics.
Vanaf hier was het nog de bedoeling naar het Noorden te gaan van Sulawesi, maar dat zouden nog vele lange dagen rijzen en ferries en taxi's worden, dus hebben we maar besloten om stilletjes terug te keren naar Makassar, en van hieruit zijn we dan nog een aantal dagen naar Singapore gegaan.
Uiteindelijk hebben we een zalige vakantie gehad, maar zijn we iets teveel onderweg geweest om er helemaal van te kunnen genieten. Voor heel Sulawesi te zien heb je minimum een maand nodig, ik raad er zelfs 2 aan want er zijn nog andere heerlijke plekjes waar we niet zijn geraakt.