Het is weekend. Of misschien is het een weekdag en zou je je eigenlijk over je werk moeten bekommeren. Je bent koffie aan het drinken, alleen of met je partner. Als je kinderen hebt, heb je die misschien net naar de tekenacademie gebracht, of naar school. Vaststaat dat je even de tijd hebt genomen om je geliefde forum te bezoeken, en dat je aandacht werd afgeleid door een nieuwe post in het literatuurgedeelte. Het is een recensie van Italo Calvino’s Als op een winternacht een reiziger, en je besluit deze aandachtig te lezen. De recensent is je immers niet helemaal onbekend. Wat je voor de rest ook van hem mag denken, je vertrouwt hem en zijn doorgaans kundig, minzaam oordeel. De recensie komt je echter vreemd over. De recensent bespreekt deze roman die geen roman is, maar tegelijk ook veel meer dan een roman is, misschien wel tien romans, zonder er echt iets over te zeggen. Aan de vorm van zijn tekst alleen al merk je dat het wel een bijzonder boek moet zijn. Hij zal vast een goede reden hebben om niet uit te wijden over de inhoud, maar welke? Je zal het zelf moeten ontdekken. Je leest slechts grote lof over de innovatieve schranderheid waarmee de auteur de recensent - zelf geen dommerik, al kan hij soms ook best arrogant zijn - zo wist te treffen, en hij toont bewondering voor de stijl zonder in blinde adoratie te vervallen, maar wat weet je nu ondertussen echt over het boek? Hij sluit af met een score van vier en een halve ster. Daar moet je het dan mee doen.
Of heb je Als op een winternacht een reiziger soms zelf al gelezen, en vond je het destijds ook zo opmerkelijk? Dan voel je meteen die vlaag van warme genoegdoening over het feit dat deze nobele onbekende met jou die mening deelt. Ze bedekt je als een dekentje in de barre winterkou. Of misschien heb je het gelezen, vond je er helemaal niets aan, en voel je verontwaardiging opborrelen. Hou die maar bij, je weet nooit wanneer ze van pas kan komen. Je hebt nu een joker op zak die je op elk moment kan gebruiken om de mening van deze recensent, ongeacht het onderwerp, naar de prullenmand te verwijzen. Wat weet hij ervan, die omhooggevallen snob?
Een misschien nog grotere kans is er dat je het boek nog niet gelezen hebt. Je bent verward, maar ook geprikkeld. Droom je immers niet al je godganse leven van een roman waarin er geen enkele discussie mogelijk is dat jij, de Lezer, waarachtig het hoofdpersonage bent? Een roman waarin je jezelf niet in bochten hoeft te wringen om je te identificeren met al die protagonisten die mooier, slimmer en sterker, of soms ook wel lelijker, dommer en zwakker zijn dan jij? Een roman die je mysterie belooft, romance, spanning ook, en je zelfs regelmatig een glimlach ontlokt? Je besluit misschien dat dit een boek is dat je wel zou willen lezen, en je haast je naar de dichtstbijzijnde bibliotheek of boekhandel. Al na het eerste hoofdstuk ben je verkocht, of toch minstens geïntrigeerd, en je kan niet wachten om het vervolg te lezen.
****1/2
. Maar tis een beetje mijn stokpaard dat veel boeken door vrouwen voor vrouwen nogal snel als YA (en daardoor ook vaak als minder kwaliteit/ minder belangrijk) wordt geklasseerd.
