Bongobong zei:
We zitten nu met een crisis die samenvalt met een onverantwoord begrotingstekort, van welke diezelfde crisis ten dele de oorzaak is. Waarom zou je net nu kiezen voor de optie besparingen? Net in deze situatie gaan we staatsuitgaven verminderen en belastingen verminderen om uit een put van beurscrashes, werkloosheid en schuld te geraken. En hoewel de situatie natuurlijk anders is dan vroeger, is de historische amnesie over de rampen van het besparingsbeleid wijdverspreid. Het is een quasi neurotisch beleid, waar men een put gaat dichten door een andere put te graven, maar men zich niet afvraagt hoe die volgende put er kwam.
We zitten in een dubbele dip crisis. Eerst was er de mortgage crisis in de VS die verschillende banken in de problemen bracht en de economie vertraagde. Hierdoor zijn overheden beginnen tekorten op te stapelen, want een crisis betekent minder inkomsten en meer uitgaven. Onfortuinlijk voor de overheden was dat ze al een vrij grote overheidsschuld hadden opgebouwd in het verleden door een combinatie van recessies waarin de tekorten stegen en tijden van economische groei waarin de tekorten stegen (want, wees nu eerlijk, besparen is in tijden van economische groei niet echt nodig en helemaal niet populair bij politici die cadeautjes willen uitdelen).
Dus die overheden zaten al bijna tegen hun maximale duurzaam houdbare schuld aan. En dan was er ineens die crisis. Resultaat: een aantal overheden gaan boven hun maximale duurzaam houdbare schuld. De ergste gevolgen van de huizencrisis zijn eindelijk voorbij, de economie komt terug op gang. Maar oh, wat blijkt? De begrotingstekorten zijn niet meer houdbaar. Landen kunnen geen geld meer blijven lenen. Je moet lenen om de rente van je andere leningen te kunnen betalen, je krijgt een rentesneeuwbal. Financiële markten die toch al vrij schrikachtig waren, zien nu het tweede gevaar in. Wanbetaling en schuldherschikking door overheden. Dit zorgt opnieuw voor een schokgolf in de economie en duwt ons opnieuw een crisis in.
Die tweede crisis is het rechtstreekse gevolg van het niet-duurzaam beleid van de overheden. Er staat namelijk een beperking op hoeveel een overheid maximaal kan lenen. Die beperking legt ons op dat we geen expansief beleid meer kunnen voeren. We kunnen nu niet meer uitgeven dan we al doen, al de extra schulden die we nu maken, kunnen we nooit meer terugbetalen. Moesten we nu slechts een schuldsaldo hebben van 10%, dan zou je expansief fiscaal beleid misschien kunnen werken. Maar daar zijn we allang voorbij. We moeten nu onze financiën op orde krijgen. We hebben geen keuze. Anders dan blijft de schuldenberg maar groeien en groeien. Geld dat we zouden uitgeven aan investeringen en uitkeringen moet nu worden uitgegeven aan de rentesneeuwbal. Hoe hoger de schuldenberg, hoe hoger de rente.
Je Keynesiaans plan van aanzwengeling van de economie door uitgaven kan niet meer werken. De multiplicator werkt in de omgekeerde richting. Iedere euro die we lenen verhoogt onze schuldenberg, rente en vermindert het vertrouwen in de financiële solvabiliteit van de overheid. Iedere euro dat we lenen betekent zoveel meer rente morgen betalen. En uiteindelijk gaat niemand nog aan ons willen lenen omdat we gewoon te veel geleend hebben.
Nog een concrete vraag: kan je een voorbeeld geven van de rampen veroorzaakt door besparingsbeleid? Blijkbaar lijdt ik aan historische amnesie want ik kan mij echt geen voorbeelden herinneren.
