Fitch heeft de Argentijnse rating met acht trappen verlaagd van B tot CC. Volgens het ratingbureau is een nieuwe wanbetaling waarschijnlijk. De reden voor die forse herschaling ligt bij een Amerikaanse rechtbank die op 21 november oordeelde dat het land eerst de aasgierfondsen moet uitbetalen voor het coupons kan uitbetalen aan zijn andere schuldeisers.
De kern van de zaak ligt bij het bankroet van tien jaar geleden. In december 2001 ging het land op de fles met 93 miljard dollar onbetaalde schulden.
De Argentijnse regering legde in 2005 een regeling voor aan de schuldeisers, te nemen of te laten. Driekwart van de beleggers stemde in. Argentinië slaagde er zo in 40 procent van zijn overheidsschuld te recycleren tegen lagere prijzen. 152 verschillende soorten obligaties in zes verschillende valuta’s met een totale waarde van 63 miljard euro verdwenen ten gunste van drie nieuwe uitgiftes. De obligatiehouders zagen door de operatie gemiddeld 56 procent van de nominale waarde, ofwel 35 miljard euro, in rook opgaan.
De echte inlevering - ‘haircut’ in het jargon - was zelfs nog hoger. Door aanpassingen in rentetarieven en looptijden bleef voor beleggers aan het einde van de rit amper een kwart van de oorspronkelijke waarde over.
In 2010 kwam er een tweede ronde om de achterblijvende schuldeisers te overhalen om alsnog aan de herschikking mee te doen (aan dezelfde voorwaarden). 'Dit is meteen ook de laatste mogelijkheid voor het laatste kwart obligatiehouders om een omzetting te aanvaarden', zei presidente Cristina Fernández de Kirchner toen.
De reden voor de reprise viel niet ver te zoeken. Zolang er geen akkoord was met alle gedupeerde schuldeisers konden die het opgehaalde geld immers via juridische weg aanslaan.
Maar opnieuw wist Buenos Aires niet iedereen te overtuigen. Hoewel ondertussen 93 procent van de obligatiehouders een schuldherschikking heeft geslikt, verhindert de resterende 7 procent Argentinië nog steeds de toegang tot de markt.
Die 'aasgieren' zoals Fernández de Kirchner ze steevast bestempelt, zijn vooral hefboomfondsen die de volle pot eisen. Het gaat om 1,33 miljard dollar, te betalen voor 15 december. Een van die fondsen, Elliot Management, voerde zelfs zo'n verbeten strijd met Buenos Aires dat het enkele weken geleden beslag legde op een schip van de Argentijnse marine.
Zolang Argentinië die 1,33 miljard dollar niet uitbetaalt, mag het volgende maand niet voor 3 miljard dollar coupons uitbetalen aan de herschikte obligaties, oordeelde rechter Thomas Griesa. Aangezien die obligaties onder internationaal recht vallen, is er dan sprake van een wanbetaling, aldus Fitch. De koers van deze obligaties is sinds het vonnis al met 13 procent gezakt.
Pittig detail: de advocaat die de verontwaardigde houders van de herschikte obligaties onder de arm genomen hebben, is David Boies. Die vertegenwoordigde in 2000 Al Gore in het Amerikaans Hooggerechtshof voor de zaak over de uitgebrachte stemmen in Florida. Hij staat nu opnieuw in de ring tegenover Ted Olsen, die toen voor George W. Bush pleitte. Olsen is nu in dienst van Elliot.
De Argentijnse minister van Financiën, Hernán Lorenzino, is in elk geval not amused. 'Fitch zegt de rating te zullen verhogen als we de aasgieren betalen. Ze geven daar dus niet enkel kredietscores, maar zijn ook rechters.'
Lorenzino heeft het duidelijk gehad met de kredietbeoordeleaar. 'Fitch bekritiseert de 'groeiende overheidsinterventie'. Dat is geen rating geven, maar een politieke mening. Zij bevelen de toepassing van het economisch liberalisme. Het lijkt wel alsof het nog niet beseft dat de jaren 90 achter ons liggen.'
Ja, er valt helemaal niets aan te merken op de manier waarop Argentinië functioneert... Op wat binnenlands ongenoegen en cijfergesjoemel na. Laat ons ook die nationale diefstal niet vergeten. Al maakt dat staaltje van populistisch nationalisme van de Kirchner naar eigen zeggen een staatshoofd en geen schurk. En wie herinnert zich nog de machtsgreep bij de centrale bank uit 2010 waarmee haar regering een groot deel van de reserves naar zich toetrok?
Argentinië heeft al laten verstaan dat het desnoods naar het Amerikaans Hooggerechtshof trekt om zijn gram te halen. Normaal is dit geen materie voor dat Gerechtshof, maar het kan daarvoor een uitzondering maken als het van mening is dat de uitspraak een 'systemische impact' kan hebben op het financieel systeem en de internationale obligatiemarkt.
