De morgen
Als de beslissing van Jean-Marie Dedecker om op eigen kracht te varen één ding bewijst , dan wel dat de koers van het VB te rechts- extremistisch is
Voor de tweede keer in drie maanden tijd krijgt het Vlaams Belang een forse tik. Op 8 oktober was het Patrick Janssens die de partij van Dewinter in het eigen Antwerpse bastion tot staan bracht. Deze week zorgde Jean-Marie Dedecker voor paniek binnen het VB met de simpele aankondiging dat hij met een eigen onafhankelijke partij de politieke arena betreedt. Binnen het VB groeit het besef dat het straatje waar Philip Dewinter zijn partij instuurt onherroepelijk doodloopt.
"Ik huiver voor een scenario waarbij Dedecker de beste bestrijder van het VB wordt", liet Dewinter zich ontvallen toen het nieuws uitlekte. Voor een keer heeft de VB-voorman overschot van gelijk: de partij 'voor de Vlaming met gezond verstand' die Dedecker vandaag boven het doopvont houdt, vormt een directe en op termijn mogelijk zelfs een fundamentele bedreiging voor het VB.
Populist, maar democraat
Niet alleen komt er met Jean-Marie Dedecker voor het eerst iemand vissen in wat tot voor kort de privévijver van het VB was, de hengel van Dedecker en vooral het aas dat eraan hangt, is van een makelij die het VB niet kan bieden. Het VB teert op angst, misnoegdheid, zuurheid en anti-establishmentgevoelens, door de partij zelf samengevat als het 'Vlaams gezond verstand'. Dat is nu net wat ook Jean-Marie Dedecker doet, alleen heeft hij datzelfde electoraat een belangrijke extra te bieden: het vooruitzicht op machtsdeelname. De verzuurde Vlaming kan bij de federale verkiezingen kiezen tussen een balorige stem gegarandeerd zonder resultaat, en een balorige stem met kans op resultaat.
Niet dat CD&V en VLD staan te popelen om straks een coalitie te vormen met de 'brulboei van de Noordzee'. Dedecker is een soms platte populist en volgens velen een onmogelijke mens om mee samen te werken. De voorbije maanden en jaren werden er bovendien wonden geslagen die een samenwerking er niet makkelijker op maken, maar in tegenstelling tot het VB blijft Dedecker vooralsnog een democraat, ook in de ogen van die partijen.
Die democratische inborst onderstreept Dedecker overigens met zijn keuze voor de moeilijkste weg. Terwijl het VB tot ongeveer alles bereid was om Dedecker toch maar te geven wat zijn hartje begeerde, kiest de senator voor de weg van de meeste weerstand. Over de kiesdrempel springen lijkt een mission impossible, maar in Vlaanderen, waar de underdog sowieso al met een paar procent voorsprong vertrekt, is het verre van onmogelijk en dat steekt vooral bij het VB.
Metaalmoeheid
Op 8 oktober bleek immers al hoe het VB stilaan lijdt aan metaalmoeheid. Na vele jaren van trouwe proteststemmen raken kiezers het beu om op een partij te stemmen die er niet in slaagt om ook maar iets te verwezenlijken. Dat punt was al bereikt op 8 oktober en daar komt nu met de partij van Dedecker plots een alternatief bovenop. Even anti-establishment, maar wel met de impliciete belofte van machtsdeelname.
Als toemaatje profileert de ex-VLD'er zich ook als ethisch progressief: voor abortus, euthanasie en gelijke rechten voor holebi's. Bij het VB mag verruimer Jurgen Verstrepen van Philip Dewinter af en toe een vrouw in badpak op zijn website zetten, maar de standpunten van het VB blijven in wezen oerconservatief en op dat punt tegengesteld aan wat het 'Vlaams gezond verstand' daarover vindt. Ook de pogingen van het VB om met het 'economisch congres' Vlaamse ondernemers voor zich te winnen verbleekt bij de ondernemersgeest die Dedecker tentoonspreidt.
Dat alles maakt dat het VB zeer goed beseft dat de Oostendse senator straks mogelijk met de cruciale procenten wegloopt die voor de partij het verschil tussen winst en verlies maken. Na Patrick Janssens plaatst nu ook Jean-Marie Dedecker het VB voor een situatie waarmee de partij nooit eerder moest omgaan en waar ze duidelijk ook geen antwoord op heeft. Op 8 oktober werd de partij wakker en stelde verbaasd vast dat ze niet gewonnen had. Deze week stelde ze al even verbaasd vast dat er plots concurrentie op rechts is. Met die mogelijkheid leek de partijtop simpelweg geen rekening te hebben gehouden.
Het valt op hoe Dewinter, Vanhecke of Annemans de laatste maanden amper de pers halen. De grootse campagne die het VB heeft opgestart om duidelijk te maken hoe schandalig het is dat er voor de Raad van State een procedure loopt om de partijfinanciering van een racistische partij af te pakken, vindt zogoed als nergens weerklank. De waarheid is dat het VB er op dit moment niet in slaagt een deuk in een pak boter te slaan en alles wijst erop dat het er niet op zal verbeteren. Dedecker zuigt nu, en in de aanloop naar de verkiezingen, ongetwijfeld een groot deel van de media-aandacht op. Alles wijst erop dat hij en niet het VB de komende maanden het monopolie zal hebben over het 'niet-politiek correcte'. Het geeft aan hoe kwetsbaar en verstard het VB is, zodra de omstandigheden de partij dwingen zichzelf bij te sturen.
Partijkoers
Op langere termijn is niet alleen de concurrentie op de rechterflank voor het VB gevaarlijk, ook de partijstrategie zelf komt in de aanloop naar de verkiezingen onvermijdelijk onder vuur. Het VB koestert de slachtoffercultuur en het eigen grote gelijk, maar het besef dat Dewinter een ramkoers vaart die de partij in een doodlopend straatje stuurt, moet ondanks de kadaverdiscipline, vroeg of laat de bovenhand halen.
Als de beslissing van Jean-Marie Dedecker om op eigen kracht te varen één ding bewijst, dan wel dat de koers van het VB en voorman Philip Dewinter in het bijzonder te rechts-extremistisch is. Dedecker wil niet toetreden, zelfs niet in kartel en het cordon sanitaire kwam versterkt uit de verkiezingen van 8 oktober. De deur zit met andere woorden meer dan ooit op slot en dat is vooral de verdienste van het VB zelf. De partij trachtte wel de indruk te wekken dat het Vlaams Belang een lightvariant van het Vlaams Blok is, maar reed zichzelf daarbij herhaaldelijk in de gracht.
Dedecker springt nu vol goede moed in het gat dat het Vlaams Blok bij de vervelling tot Vlaams Belang heeft laten liggen. De partij die door haar eigenheid gedoemd is om te groeien of te desintegreren, verkoos onder druk van de hardliners niet wezenlijk te veranderen en ziet zich nu geconfronteerd met de pijnlijke gevolgen daarvan. Dat het net Jean-Marie Dedecker is die het zout in de wonde wrijft moet het voor de 'gematigde' VB'ers, die de harde opstelling nooit zo'n briljant idee hebben gevonden, extra pijnlijk maken.
De impact van de komst van Dedecker overstijgt immers het puur electorale. De voorzichtige aansluiting tussen conservatief Vlaams-nationalistisch-rechts en het VB lijkt nu wel voltooid verleden tijd. Bij gebrek aan alternatief en met de billen dicht geknepen, schurkte een deel van conservatief-rechts zich toch maar tegen het VB aan. Jean-Marie Dedecker maakt aan die romance onherroepelijk een einde. De kans dat er op termijn 'gematigde' VB'ers, mensen die als brugfiguur fungeerden met conservatief-rechts, overstappen naar de partij van Dedecker wordt ook binnen het VB realistisch geacht.
.
) omdat je het al geweest is (19 de eeuw), waardoor liberalisme eigenlijk reactionair is.