Bongobong zei:
Ik zeg niet dat het onmogelijk is meerwaarde uit te keren aan arbeiders. Wel dat het bedrijf een grote kans heeft om weggeconcurreerd te worden. Ik veronderstel dat er twee mogelijkheden zijn. De arbeiders zijn aandeelhouder van het bedrijf, of ze zijn het niet. In de eerste situatie beslissen ze hoe hoog het loon is dat ze zich toeëigenen en wat en hoe ze de rest investeren. Omdat het onwaarschijnlijk is dat ze zichzelf gaan exploiteren zullen ze minder opzij houden voor herinvestering
Als arbeiders beslissen om een deel van hun loon te herinvesteren in hun onderneming, dan is dat toch geen exploitatie. Ik denk ook niet dat het onwaarschijnlijk is dat ze niet zullen sparen en investeren. Als je niets in je bedrijf investeert, maar alles uitkeert aan de aandeelhouders, dan maximimaliseer je het huidige inkomen, maar kannibaliseer je je toekomstig inkomen. Arbeiders beseffen dit natuurlijk en zullen dus ook bereid zijn investeringen te doen. Die arbeiderscoöperatie staat voor dezelfde keuzes als een gewone nv. Ofwel keren we de winst uit wat nu leuk is, ofwel sparen we en hebben we een toekomstig hoger inkomen. Als arbeiders de meerwaarde krijgen wil dat toch niet zeggen dat ze alles direct consumeren. Ze kunnen toch ook een deel sparen? En op lange termijn is dat natuurlijk de beste oplossing.
In de tweede situatie zitten we in een soort van proudhonesque geval waar een collectief wordt opgestart door een kapitalist die inzit met de belangen van zijn werknemers. Uiteindelijk moet hij ook andere keuzes maken omtrent de levensomstandigheden en dus het loon van zijn werknemers. Wat betekent dat hij minder winst zal bezitten en minder zal kunnen herinvesteren in het bedrijf.
Hij kan ook gewoon de arbeiders vragen of het ok is dat een deel van de winst geïnvesteerd wordt in de onderneming. Dus ik denk niet dat een arbeiderscoöperatieve te sowieso weinig zal investeren. En als dat toch het geval is, dan is dat gewoon een slecht management van de arbeiders omdat ze korte termijn belangen te veel laten primeren op lange termijnbelangen.
Er is geen verschil met een gewone nv. Aandeelhouders willen ook graag alle winsten van hun aandeel en liefst zo snel mogelijk. Maar om de toekomst van de onderneming te waarborgen moeten ze een korte termijn opoffering maken en investeren. Een arbeiderscoöperatieve staat voor dezelfde keuzes. De arbeiderscoöperatieve wordt niet benadeelt door concurrentie of uitbuitende kapitalisten. Ze krijgen gewoon te maken met een economische realiteit: als je geen nieuwe machines koopt voor je onderneming, dan worden je productiemiddelen aftands en kan je niet meer produceren.
Hoe verklaar jij eigenlijk het ontstaan van winst? Hoe men surplus creëert en hoe men die surplus herverdeeld lijken mij de meest cruciale aspecten die de aard van een economisch systeem bepalen.
Winst is een 'rest' inkomen. Winst is datgene van de omzet (totale verkopen * verkoopprijs) dat overblijft nadat alle andere contractuele verplichtingen van de onderneming zijn afgelost (betalen van lonen, huur, leveranciers,...).
Winst is een vergoeding voor kapitaal. Geen enkele spaarder is bereid zijn geld zomaar gratis aan een onderneming te geven. De spaarder wil vergoed worden voor:
-risico: de kans bestaat altijd dat de onderneming slecht presteert waardoor de spaarder zijn geld slechts gedeeltelijk of helemaal niet terugziet. Voor arbeiders is dit risico veel minder groot. Bvb bij faillissement worden de lonen altijd eerst uitbetaald en slechts daarna als er nog iets over is krijgen aandeelhouders hun geld terug.
-tijd: de spaarder geeft zijn geld af aan de onderneming en kan hierdoor voor een bepaalde periode niet vrij over zijn geld beschikken. Dit is ook een kost voor de spaarder. De spaarder zou bijvoorbeeld zijn huis kunnen renoveren. Maar doordat hij het geld aan de onderneming geeft, moet hij een jaar langer in een lelijk huis leven. Hij moet een mooi huis opgeven om te kunnen investeren in de onderneming.
Winst is dus een vergoeding voor risico en tijd voor degene die het kapitaal voorziet. En dat maakt eigenlijk niet uit of degene die het kapitaal voorziet nu een rijke kapitalist is, honderden kleine spaarders of de arbeiders van de onderneming.
Toch ook de rol van de ondernemer niet onderschatten in het productieproces. De arbeider komt naar zijn werk, doet wat hem gezegd wordt, gaat naar huis en wordt betaald. Dat is een heel comfortabele positie. De arbeid is niet het enige dat nodig is voor de productie. Tis niet gewoon arbeid=winst. Opdat arbeid winstgevend wordt moeten er nog een hoop dingen beslist worden.
Stel een arbeider komt toe op zijn werk en bakt daar 1000 broden. Zou zijn loon dan 1000 broden moeten zijn? Laten we de productie van de arbeider stap voor stap bekijken.
1)Hij komt toe op zijn werk.
2) Iemand heeft hem gezegd dat hij broden moet bakken
3) Iemand heeft daarvoor een broodbakmachine klaargezet
4) Iemand heeft uitgezocht welk brood hij moet bakken en welke de beste bakwijze is
5) Iemand heeft uitgezocht waar dat brood best verkocht kan worden
6)...
Wie de rol van de ondernemer op zich heeft genomen is verschillend van onderneming tot onderneming. Een kleine zelfstandige met slechts een paar mensen in dienst, vervult de taak van ondernemer voor 100%. Dus is het logisch dat hij naast een vergoeding voor kapitaal ook nog een vergoeding krijgt voor zijn ondernemerschap. Ondernemerschap is helemaal niet makkelijk. Anders zouden er veel meer mensen ondernemer worden. De rol van een arbeider is erg comfortabel (gewoon doen wat je gezegd wordt, aan het grote plaatje moet je niet denken), de rol van ondernemer is veel moeilijker. Een ondernemer moet uitzoeken wat er gedaan moet worden.
Zelfs bij zeer grote bedrijven hebben aandeelhouders nog altijd het laatste woord bij de strategische beslissingen. Die strategische beslissingen zijn zeker even belangrijk om winst te realiseren dan arbeid.
lol , joke...
) enkel thuis dus...
Nee, een vast contract is geen slecht gegeven. Maar wanneer het bedrijf een zeer dom risico neemt zal dat ook zijn weerslag hebben op een arbeider. Gelukkig bestaat er heden een sociaal vangnet voor. In de 19de eeuw ging het meer als volgt: "Ja ik heb ontdekt dat uw wijf hetzelfde doet voor de helft van het loon, dus ge zijt ontslagen." Niet echt zo'n luxe, dat contract toen.