!nsomn!a zei:
Ik dacht dat Silmarunya zei dat de religieus-fundamentalistische partij aanvankelijk maar klein was in vergelijking met andere, is het westen het Iraanse regime dan pas beginnen steunen wanneer de Islamisten sterker en sterker begonnen te worden als tegenreactie daarvoor?
De VS is zeer dom geweest. Ze zagen de Sjah aanvankelijk als een marionettenregime, wat tot op zekere hoogte klopte.
Alleen ging de Sjah in de jaren '70 steeds meer een eigen koers varen, voortgestuwd door oliegeld (dat voor een deel te danken was aan het feit dat Iran meedeed met de prijsstijgingspolitiek van de OPEC, wat de VS uiteraard niet zinde) en een steeds sterker Iran. Het land had begin jaren '70 meer dan genoeg geld en kennis om zijn eigen boontjes te doppen, wat de VS niet leuk vond.
Gevolg: de VS bouwde haar steun aan Iran af om de Sjah te straffen. Waar ze niet op hadden gerekend, was dat de islamisten ondertussen hun machtsbasis hadden uitgebouwd op het platteland en bij het minste teken van zwakte in het Iraanse regime de macht konden overnemen.
Eind jaren '70 viel alles in de plooi voor de Ayatollah's:
- De olieprijzen klapten rond 1977 ineen. Sociale programma's werden in allerijl afgebouwd, met onlusten tot gevolg
- De VS steunde sinds begin jaren '70 de Sjah veel minder dan vroeger
- De conservatieve, slecht opgeleide plattelandsbevolking verzette zich (onder implus van Sjietische donderprekers) meer en meer tegen de verwestering van Iran.
- De Sjah had de islamisten laten betijen. Vanuit zijn oogpunt - dat van een pro-westerse stedeling - leek het ondenkbaar dat de modale Iraniër terug naar vroeger zou willen. De echte bedreiging zag hij in de marxisten, waardoor hij al zijn tijd en energie in het bestrijden van hen stak en ondertussen oogluikend toeliet dat de Ayatollah's dissidente geluiden maakten.
- De grenzeloze decadentie van de Sjah maakte veel Iraniërs jaloers.
En zo is een op zich behoorlijk goed regime dat voor enorme welvaartsstijging en ontwikkeling zorgde op korte tijd ineengestort.
Als de VS al 'schuld' hebben aan de Iraanse revolutie is het dat ze de Sjah niet consequent genoeg steunden op het einde. En uiteraard hadden ze de Pahlavi's meer onder druk moeten zetten om hun levensstijl een beetje te matigen...
".