Allé, gaan we weer kakken op de ambtenaren ja... Ik ben zélf ambtenaar en ik zou er onder normale omstandigheden geen énkel probleem mee hebben als ik 1% van mijn loon zou moeten inleveren. Als dat hetgeen is dat de financien van ons land kan redden: met plezier zelfs.
Mààààààr: ik zit aan de bron van het probleem en ik zie elke dag hoe waanzinnig er omgesprongen word met het budget. De meeste projecten worden opgestart omdat er vééééél te veel dienstchefs, bazen en managers rondlopen. Allemaal willen die wel iets te zeggen hebben en allemaal willen ze wel de baas kunnen spelen over een paar mensen. Dus starten ze in die anarchistische wereld een project op om hun eigen bestaan te rechtvaardigen. Dat die projecten op geen enkele manier nuttig zijn of zelfs zeer goed werkende bestaande systemen of procedures aan de kant schuiven om te vervangen door draken van architectuur en stabiliteit is maar bijzaak. Dit gebeurd overal op relatief kleine schaal. Bij de overheid is dit systeem echter 'the way of thinking' geworden.
Iedere chef komt zo in het vaarwater van andere chefs en zo kom je terecht in een kakafonie van regeltjes, procedures en kleine oorlogjes om macht. Het dilbertprincipe speelt hier enorm. Zet incompetente mensen in het kader omdat ze daar weinig kwaad kunnen doen. Het probleem is dat die mensen dan véél meer macht verwerven.
Reken daar nog eens bij dat men het leeuwendeel van het budget wegsluist naar de (bevriende) obscure privébedrijfjes die projecten moeten implementeren die stoelen op een onbestaande architectuur of visie. Er word geen controle uitgeoefend zodat die privébedrijven vrij spel krijgen. Dan moet men niet verbaasd zijn dat er en masse aan vendorlockin gedaan word. Dat terwijl men een uitstekende basis heeft die gewoon functioneel is. Omdat er zoveel stuurloze actoren meespelen krijg je een zeer complex geheel dat natuurlijk maar half werkt.
Het merendeel van de statutaire en contractuele ambtenaren (op lagere niveaus) is echter gemotiveerd en doet goed werk. Omdat er geen management bestaat is iedereen "baas over zijn eigen" en kan dus meestal naar eigen inzicht en ervaring het werk doen. Omdat er weinig inmenging bestaat van incompetente leidinggevenden (of omdat er gewoon niet geluisterd word naar die leidinggevenden -we zijn toch statutair- en omdat alle leidinggevenden totaal verschillende visies hebben) krijg je op het lange laatste toch een geheel dat redelijk goed lijkt te functioneren. Dat er daarbij énorm veel resources verloren gaan is bijzaak.
Er zijn inderdaad nog mensen die liever lui dan moe zijn, totaal gedemotiveerd door het hele systeem en verantwoordelijkheid afschuiven. Maar die mensen zijn zwaar in de minderheid. Dat zijn mensen die over het algemeen leiding nodig hebben om in gang te komen. Maar leiding is net hetgeen dat ontbreekt. Het merendeel van de ambtenaren doet zijn werk, gaat buiten zijn grenzen gaan kijken en doet vrijwillig overwerk. Hierbij worden we zwaar gehinderd door het hele systeem dat elk jaar erger en erger blijkt te worden maar de tijd van "de collega's" is passé.
Daarbij komt er nog de politiek kijken en het fenomeen van openbare aanbestedingen. Men zoekt niet naar goede oplossingen maar zowat elk element probeert mee te profiteren van het systeem. Eigenlijk is dit gewoon wegzuigen van belastingsgeld naar eigen gewin. Dit gebeurd op alle niveau's, want er is toch geen controle.
Het verbaasd me dus niets dat men zwaar in het rood gaat op vlak van de begroting. Maar de inefficiente overheid word vooral veroorzaakt door de politiek, het management (die vééééééééél verdient) en door de prive die miljarden euro's wegkaapt zonder er iets (deftigs) voor in de plaats te stellen. Als ik dit doortrek naar het hele overheidsapparaat zou er op dit gebied vele miljarden euro's kunnen bespaard worden. Het enige dat dan overblijft is een enorm brede toplaag "chefs" die totaal niets meer te doen zullen hebben en een bodemlaag ambtenaren die de boel rechthouden.
Er vloeit natuurlijk veel van dat geld terug naar de privésector (soms denk ik wel eens dat het hele land draait op de kap van de overheid); maar een groot deel van het geld verdwijnt in de zakken van bedrijfsleiders. Het is niet voor niets dat belgie de hoogste belastingsdruk heeft van de wereld. Geld dat zij niet (meer) nodig hebben en die het hele land kan gebruiken. Het is dan alleen nog een kwestie van eerlijk verdelen.
Die 1% loon afnemen voelt dus een beetje wrang aan. Het probleem ligt niet bij de ambtenaren, maar bij de politiek (en dus het management). Bij de ambtenaren ligt juist de oplossing. Je kiest om te werken bij de overheid omdat je een vaste betrekking een belangrijke waarde vind en ook een beetje omdat omdat je op die manier een breed gamma van mensen kunt helpen. Ik durf zelfs zeggen dat zonder mij jullie allemaal werkloos zouden zijn.
